تمایز کارهای اقتصادی از نظر اسلام

تمایز کارهای اقتصادی از نظر اسلام  

ملاحظه کردیم که کارهای اقتصادی نیز با یکدیگر تفاوت دارند؛ مثلا احیاء زمین و حیازت سنگ و بهره برداری از جنگل، گرچه هر سه نوعی کار اقتصادی به شمار می روند، اما از حيث نتیجه و از نظر حقوقی که بر هر یک مترتب می گردد، با همدیگر متفاوتند. احیاء کننده زمین شرایط بهره برداری از آن را فراهم نموده، نه خود زمین را.

لذا او مالک این بهره برداری است و نسبت به دیگران و این امر تقدم دارد. هم چنین احیاء معادن و منابع طبیعی نیز به همین منوال است؛ اما کشاورزی در زمین های آباد طبیعی حکم دیگری دارد و کشاورز با کار اقتصادی خویش تنها مالک محصولات زمین است. او نه زمین را به وجود آورده است و نه امکانات و شرایط بهره برداری از آن را؛

لذا نه حق تقدمی نسبت به دیگران دارد و نه زمین در تملک شخصی او قرار می گیرد. بدین ترتیب شرط دیگری را باید اضافه نماییم، تا حق خاصی برای کسی اثبات گردد و آن شرط این است که علاوه بر مفید بودن کار، باید در اثر این فعالیت امکانات ت…

ادامه مطلب
  • 0

حیازت امری دو بعدی است

حیازت امری دو بعدی است  

تفاوت کارهای مفید و اقتصادی با کارهای احتکاری تنها در شکل آن نیست، بلکه تأثيرات اقتصادی هر یک نیز با دیگری متفاوت است گرچه ظاهرا هم یکسان باشند. به عنوان مثال حیازت سنگ از بیابان یک کار مفید و انتفاعی است، اما حیازت زمین این گونه نیست و منشأ آن حس قدرت طلبی و فزونخواهی آدمی است، نه چیز دیگر. برای اینکه مطلب روشن شود، مثالی ذکر می کنیم: فرض کنید انسانی به تنهایی در سرزمینی وسیع با انبوهی از چشمه سارها و معادن زندگی می کند. این انسان مادامی که مسئله رقابت پیش نیامده هرگز به فکر مسلط شدن بر سرزمین های عریض و طویل نیست. او برای ادامه حیات ناگزیر است به احیاء زمین بپردازد و با کوزه از آب رودخانه بردارد و برای ساختن خانه از سنگها استفاده کند.

 

روشن است که حیازت آب توسط کوزه و حیازت سنگ برای خانه تنها راه بهره برداری از این مواد است. این گونه حیازت یک کار اقتصادی است، پس نتیجه ای که می توان گرفت این است: اقتصادی بودن کار، مهم ترین ویژگی آن است و برای آنکه کار منشأ حقوق خصوصی ق…

ادامه مطلب
  • 0

ارزیابی کار در این نظریه توزیع قبل از تولید

ارزیابی کار در این نظریه توزیع قبل از تولید  

ا- هرگاه فرد زمین بایر را احیاء نماید، حتی در زمین برایش ایجاد می شود و باید مالیات آن را بپردازد و مادام که آثار احیاء باقی است، دیگران نمی توانند مزاحم کار او شوند.

۲- اگر کسی زمین آباد طبیعی را کشت کند، حق دارد آن را در اختیار داشته باشد و تا مدتی که به بهره برداری اشتغال دارد، نسبت به دیگران تقدم دارد.

۳- هرگاه کسی برای اکتشاف معدن زمینی را حفر کند، دیگران هم می توانند از آن معدن استفاده کنند، مشروط بر آنکه بهره برداری آنان شخص اول را محروم ننماید.

. وقتی آثار احیاء در سرزمینی از بین رفت . بنابر نظر شهید ثانی - حق تقدم نیز منتفی می گردد.

5- اگر حفره ای که برای استفاده از معدن ایجاد شده مسدود گردد یا به علل طبیعی دیگر به وضع اول باز گردد، سپس توسط شخص دیگری مجددا حفر شود و معدنی کشف گردد، نفر اول حقی در آن نخواهد داشت.

ادامه مطلب

  • 0