حکایت سعدی درباره گدای ثروتمند و خسیس | اپلیکیشن نینوایان

گدایی هول را حکایت کنند که نعمتی وافر اندوخته بود.
یکی از پادشاهان گفتش: همی‌نمایند که مالِ بی‌کران داری و ما را مهمّی هست، اگر به برخی از آن دست‌گیری کنی چون ارتفاع رسد وفا کرده شود و شُکر گفته.
گفت: ای خداوندِ روی زمین! لایقِ قَدرِ بزرگوارِ پادشاه نباشد دستِ همّت به مالِ چون من گدایی آلوده کردن که جو جو به گدایی فراهم آورده‌ام.
گفت: غم نیست که به کافر می‌دهم، اَلْخَبیثاتُ لِلْخَبیثین.
گر آبِ چاهِ نَصرانی نه پاک است
جهودِ مُرده می‌شویی چه باک است؟

قالوُا عَجِینُ الْکِلْسِ لَیْسَ بِطاهِرٍ
قُلْنٰا نَسُدُّ بِهِ شُقوُقَ الْمَبْرَزِ

شنیدم که سر از فرمانِ ملک باز زد و حُجَّت آوردن گرفت و شوخ‌چشمی کردن.
بفرمود تا مَضمونِ خِطاب از او به زجر و توبیخ مُخَلَّص کردند.
به لطافت چو بر‌نیاید کار
سر به بی‌حرمتی کِشَد ناچار

هر‌که بر خویشتن نبخشاید
گر نبخشد کسی بر او، شاید

بازنویسی حکایت سعدی (گدای ثروتمند و پادشاه) به زبان ساده و امروزی

سعدی در این حکایت، داستان گدای ثروتمندی را روایت می‌کند که پادشاهی از او درخواست قرض می‌کند. گدا که از دادن پول به پادشاه ناراضی است، با بهانه‌های مختلف، از این کار سرباز می‌زند. پادشاه ابتدا با شوخی و لطافت با او برخورد می‌کند، اما گدا گستاخی می‌کند و از فرمان سرپیچی می‌نماید. در نهایت، پادشاه دستور می‌دهد که با زور و خشونت، پول را از او بگیرند.

سعدی با این حکایت، به این نکته اشاره می‌کند که اگر کسی با خوش‌قلبی و رضایت، حق را ندهد، ناچار با زور و تحقیر از او گرفته می‌شود. او همچنین به این حقیقت اشاره دارد که گدا با وجود ثروت فراوان، هنوز به خسیسی و گداصفتی عادت دارد و نمی‌خواهد مالی را که جمع کرده، از دست بدهد.

نتیجه اخلاقی حکایت:

– کسی که خسیس باشد و حق را به موقع ندهد، ناچار با تحقیر و زور از او می‌ستانند.
– شوخی و لطافت، همیشه جواب نمی‌دهد و گاهی باید با شدت عمل برخورد کرد.
– گداصفتی و خسیسی، حتی با ثروت زیاد، همیشه با آدم می‌ماند.
– انسان باید با خوش‌قلبی و رضایت، حقوق دیگران را بدهد تا به زور و تحقیر نیفتد.
– پادشاه در این داستان، با شوخی و طنز، به گدا نشان می‌دهد که مالش هرچند ناپاک باشد، برای کارهای او (که ممکن است ناپاک باشد) مناسب است.
– کسی که به خودش گذشت ندارد، نباید توقع گذشت از دیگران داشته باشد.

💡 برای شنیدن روایت صوتی این حکایت و صدها حکایت دیگر از سعدی، مولانا، عطار و پروین اعتصامی، به همراه اجرای زیبای موسیقی اصیل ایرانی، اپلیکیشن نینوایان را نصب کنید و دنیای هنر را به گوش خود بسپارید.