
یکی از ملوکِ عَجَم طبیبی حاذق به خدمتِ مصطفی، صلّی اللهُ عَلَیْهِ و سَلَّمَ، فرستاد.
سالی در دیارِ عرب بود و کسی تَجْرِبه پیشِ او نیاورد و معالجه از وی درنخواست.
پیشِ پیغمبر آمد و گله کرد که: مر این بنده را برای معالجتِ اصحاب فرستادهاند و در این مدّت کسی التفاتی نکرد تا خدمتی که بر بنده معیَّن است، به جای آوَرَد.
رسول، علیهالسّلام، گفت: این طایفه را طریقتی است که تا اشتها غالب نشود، نخورند و هنوز اشتها باقی بُوَد که دست از طعام بدارند.
حکیم گفت: این است موجبِ تندرستی.
زمین ببوسید و برَفت.
سخن آن گه کُنَد حکیم آغاز
یا سرانگشت سویِ لقمه، دراز
که ز ناگفتنش خلل زاید
یا ز ناخوردنش به جان آید
لاجَرَم حکمتش بوَد، گفتار
خوردنش تندرستی آرَد بار
بازنویسی حکایت سعدی (طبیب و پیامبر) به زبان ساده و امروزی
سعدی در این حکایت، داستان پزشک ماهری را روایت میکند که از دیار عجم (ایران) به نزد پیامبر اسلام (ص) فرستاده شد. او یک سال تمام در میان اعراب بود، اما هیچکس از او برای درمان خود کمک نخواست. پزشک که از این بیتوجهی ناراحت بود، نزد پیامبر رفت و گلایه کرد که چرا کسی از طبابت او استفاده نمیکند.
پیامبر (ص) به او فرمودند که یارانش عادت دارند تا وقتی که اشتها کاملاً بر آنان غالب نشود، غذا نمیخورند و همین که هنوز کمی اشتها باقی است، دست از خوردن میکشند. یعنی همیشه کمی کمتر از سیری کامل غذا میخورند.
پزشک که اصل مهم طبابت را خوب میدانست، بلافاصله دریافت که این روش، دقیقاً راز اصلی تندرستی و سلامتی است. او که پاسخ خود را یافته بود، با خشنودی زمین را بوسید و رفت.
سعدی سپس این نکته را در قالب بیت بیان میکند که پزشک باید زمانی سخن بگوید و درمان کند که نیاز باشد، و انسان نیز باید زمانی غذا بخورد که گرسنه است و پیش از سیری کامل دست بکشد. هم زیادهروی در خوردن و هم کمخوری بیجا، به سلامت آسیب میزند.
نتیجه اخلاقی حکایت:
– راز تندرستی، پرهیز از پرخوری و ترک غذا پیش از سیری کامل است.
– طبابت خوب، زمانی مؤثر است که نیاز واقعی وجود داشته باشد.
– پیامبران و بزرگان، شیوهٔ زندگی سالم را به مردم میآموزند.
– کمخوری و اعتدال در خوردن، مهمترین اصل سلامتی است.
– هر سخن و عملی باید در جای خود و به اندازهٔ نیاز باشد.
💡 برای شنیدن روایت صوتی این حکایت و صدها حکایت دیگر از سعدی، مولانا، عطار و پروین اعتصامی، به همراه اجرای زیبای موسیقی اصیل ایرانی، اپلیکیشن نینوایان را نصب کنید و دنیای هنر را به گوش خود بسپارید.
دیدگاهتان را بنویسید