حکایت سعدی درباره نقدپذیری و آگاهی از عیب‌ها | اپلیکیشن نینوایان

خطیبی کَریه‌الصّوت خود را خوش‌آواز پنداشتی و فریادِ بیهده برداشتی. گفتی نَعیبِ غُرابَ‌الْبَیْن در پردهٔ اَلحانِ اوست، یا آیتِ «اِنَّ اَنْکَرَ الْاَصْواتِ» در شأنِ او.
اِذا نَهَقَ الْخَطیبُ اَبُوالْفَوارِسْ
لَهُ شَغَبٌ یَهُدُّ اصْطَخْرَ فٰارِسْ

مردمِ قَرْیه به علّتِ جاهی که داشت، بَلیّتش می‌کشیدند و اذیّتش را مصلحت نمی‌دیدند. تا یکی از خُطبایِ آن اقلیم که با او عِداوتی نهانی داشت، باری به پرسش آمده بودش؛ گفت: تو را خوابی دیده‌ام، خیر باد. گفتا: چه دیدی؟ گفت: چنان دیدمی که تو را آواز خوش بود و مردمان از اَنْفاسِ تو در راحت.
خطیب اندر این لَختی بیندیشید و گفت: این مبارک خواب است که دیدی که مرا بر عیب خود واقف گردانیدی. معلوم شد که آوازِ ناخوش دارم و خلق از بلند خواندنِ من در رنج. توبه کردم کز این پس خطبه نگویم مگر به آهستگی.
از صحبت دوستی برنجم
کاخلاق بَدَم، حَسَن نماید

عیبم هنر و کمال بیند
خارم گل و یاسمن نماید

کو دشمنِ شوخ‌چشم ناپاک
تا عیبِ مرا به من نماید؟

بازنویسی حکایت سعدی (خطیب بدآواز) به زبان ساده و امروزی

سعدی در این حکایت، داستان خطیبی را روایت می‌کند که صدای ناخوشی دارد، اما خودش از این عیب بی‌خبر است و با صدای بلند، مردم را آزار می‌دهد. دوستان و اطرافیان، به خاطر مقام و جایگاهش، از تذکر دادن به او خودداری می‌کنند. تا اینکه دشمنی پنهانی، با حیله‌ای هوشمندانه، از طریق تعریف یک خواب، او را به عیب خود آگاه می‌کند و خطیب از این کار خوشحال می‌شود و توبه می‌کند که آهسته‌تر سخن بگوید.

سعدی در پایان، به این نکته اشاره می‌کند که گاهی دوستان، از روی محبت و ترس، عیب‌های ما را به ما نمی‌گویند و ما را در جهل نسبت به خودمان نگه می‌دارند، در حالی که یک دشمن صادق، می‌تواند با گفتن حقیقت، ما را از عیب‌های خود آگاه کند.

نتیجه اخلاقی حکایت:

– گاهی دوستان، از ترس یا محبت، عیب‌های ما را به ما نمی‌گویند.
– دشمنِ صادق، بهتر از دوستِ متملق است.
– باید از کسانی که حقیقت را به ما می‌گویند، سپاسگزار باشیم، حتی اگر دشمن باشند.
– آگاهی از عیب‌های خود، اولین قدم برای اصلاح است.
– انسان باید از خودپسندی و غرور دوری کند و به نقدِ دیگران توجه نماید.
– هر کسی که ما را به عیب‌هایمان آگاه کند، خیرخواه ماست، اگرچه ظاهراً دشمن باشد.

💡 برای شنیدن روایت صوتی این حکایت و صدها حکایت دیگر از سعدی، مولانا، عطار و پروین اعتصامی، به همراه اجرای زیبای موسیقی اصیل ایرانی، اپلیکیشن نینوایان را نصب کنید و دنیای هنر را به گوش خود بسپارید.